Mensenrechten & Milieu

Bangladesh, pleiten voor inheemse rechten

Bangladesh is, met haar 160 miljoen inwoners, één van de dichtstbevolkte landen ter wereld. Het ligt in het grootste deltagebied van de wereld, hetgeen regelmatig leidt tot hevige overstromingen. Ondanks haar enorme kledingindustrie is Bangladesh één van de armste landen van Azië. Na de onafhankelijkheid van Groot Brittannië in 1947 maakte Bangladesh deel uit van Pakistan. De enorme disbalans tussen de twee delen (die gescheiden worden door India) leidde tot een bevrijdingsoorlog en onafhankelijkheid in 1971. Dit vormde het begin van een turbulente periode en pas na 20 jaar, in 1991, werd het democratisch systeem hersteld.

De huidige premier, Sheik Hasima, kwam in 2009 aan de macht (eerder bekleedde zij deze functie van 1996 tot 2001). Ze werd in 2014 herkozen tijdens door de oppositie geboycotte verkiezingen. De politieke onrust leidt regelmatig tot gewelddadige stakingen (‘hartal’ genaamd), die grote delen van het land volledig stil leggen.

De ligging in een deltagebied en de overbevolking zorgen ervoor dat grond schaars is in Bangladesh. De inheemse gemeenschappen, goed voor 2% van de bevolking van 2- 3 miljoen mensen) zijn al sinds generaties woonachtig in de hoger gelegen berggebieden en hebben sinds de onafhankelijkheid zwaar te leiden onder de invoering van beleid dat hun recht op grond en toegang tot land ernstig belemmert. Het grootste problem zit hem in de grondwet, die inheemse volken als zodanig niet erkent en in het bestaan van wetten en beleid die de inheemse bevolking ronduit discrimineren. Dit heeft geleid tot situaties van landonteigening en het ‘illegaal’ verklaren van dorpen die al jaren bestaan. Daarnaast zijn er vele conflicten met de niet-inheemse gemeenschap, de overheid en de Forest Department (Bosbeheer) en is menig gemeenschap verwikkeld in langdurige, landgerelateerde, juridische procedures van 20, 30 tot wel 40 jaar die de status quo handhaven en de situatie van onveiligheid en onzekerheid in stand houden.

Het is inheemse gemeenschappen echter wel gelukt om zich te organiseren in zowel lokale als nationale organisaties. Deze organisaties versterken de eigen cultuur en geschiedenis en pleiten op lokaal, nationaal en internationaal niveau voor de rechten van de inheemse bevolking. Het voornaamste doel: erkenning en promotie van inheemse rechten, de rectificatie van de ILO conventies 107 en 169 inzake inheemse rechten en veilige toegang en controle over hun voorouderlijke grond.

Justice and Peace Nederland richt zich in Bangladesh op de rechten van inheemse gemeenschappen, in het bijzonder de Khasi gemeenschap. De Khasi zijn één van de weinige matrilineaire gemeenschapen in de wereld (afstamming loopt via de moederlijn). De meeste Khasi wonen in buurland India, maar een minderheid woont in het noordoosten van Bangladesh in het Sylhet district.

Activiteiten Justice and Peace

  • Sinds 2013 werkt Justice and Peace samen met Justice and Peace Sylhet (JPCI), die al jarenlang de Khasi gemeenschap ondersteunt en pleit voor hun rechten. Justice and Peace heeft trainingen over landrechten en conflictanalyse gefaciliteerd.
  • In 2015 werkt Justice and Peace aan human rights mapping om de positie van de gemeenschappen met betrekking tot de landgerelateerde juridische zaken te versterken. En tegelijk het versterken van de huidige lobby en sensibilisatie voor de erkenning van Inheemse Landrechten.

Voor meer informatie, neem contact op met Pritha Belle, Programmamedewerker